Angesom Kidane: ‘Ik heb alles van Arjan geleerd.’

Mulder Elektro is onderdeel van familiebedrijf Mulder Systems in Apeldoorn. De afdeling heeft zo’n vijftien medewerkers in dienst. Een aantal van hen zijn de spreekwoordelijke ‘oude rotten in het vak’ met soms dertig, veertig jaar ervaring in elektro- en installatietechniek. Maar het merendeel is jong talent dat op de werkvloer door medewerkers van Mulder Elektro zelf is opgeleid. Ze komen soms van een praktijkschool en stromen vervolgens door naar een BBL-traject (beroeps begeleide leerweg), van niveau 1 en 2 naar niveau 3 en soms 4. ‘Zo hebben wij in tien jaar tijd een mooie ploeg opgebouwd,’ zegt projectbegeleider Dirk Hoogers. ‘Allemaal jongens van twintig of hooguit dertig jaar, aan wie we onze taken in de toekomst met een gerust hart overdragen.’

Snuffelstage

De leerlingen komen vaak binnen via een tweedaagse ‘snuffelstage’. Hoogers onderhoudt de contacten met scholen. ‘Zo’n aanvraag accepteren wij altijd’, zegt hij. ‘We plaatsen de stagiaire bij een van onze monteurs. Het merendeel zien we na twee dagen niet meer terug. Maar soms slaat er een vonk over. De stagiaire komt terug voor een leertraject van twintig weken.’ Hoogers merkt weinig verschil tussen leerlingen met een mbo-achtergrond of leerlingen die oorspronkelijk van de praktijkschool komen. ‘Wij zien jongens en meisjes met veel diploma’s van op zak, maar die hun kennis over elektrotechniek niet goed kunnen toepassen in de praktijk. Omgekeerd zien wij leerlingen met amper kennis over stroom, spanning en weerstand. Maar ze zijn praktisch en handig, en op de werkvloer bereid om te leren.’

Doorzetter

Een voorbeeld van zo iemand is Angesom Kidane (26). Sinds 2015 leerde hij in het AZC de beginselen van de Nederlandse taal, volgde lessen op de praktijkschool en stroomde door naar het mbo voor een BBL-traject elektrotechniek. Hij is inmiddels opgeklommen tot mbo-niveau 3 en werkt onder begeleiding van chef-monteur Arjan van der Maten. ‘Angesom werkt al heel zelfstandig’, zegt Van der Maten. ‘Hij voert projecten uit, doet service en onderhoud, en lost storingen op. Hij is een echte doorzetter.’ Dirk Hoogers beoordeelt de stagiaires op basis van de criteria van de scholen. Hoogers: ‘We moeten Angesom eerder afremmen dan aansporen. Ik zie hem in de toekomst doorgroeien tot chef-monteur.

Cursus voor beoordelaars

Om leerlingen goed te kunnen beoordelen, volgt Dirk Hoogers verschillende opleidingen. Hoogers: ‘In de cursussen wordt benadrukt dat je leerlingen een kans moet geven. Als je geduld hebt, zie je langzaam het kwartje vallen. Wij hebben al vaker versteld gestaan. Ook van leerlingen waarbij zelfs de school twijfels had.’ Ook heeft hij geleerd dat een argeloze opmerking hard kan aankomen bij stagiaires. ‘Soms blijkt dat ze er ’s nachts van hebben wakker gelegen. Daarom zeg ik tegenwoordig: “Laat mij direct weten als je ergens mee zit. Mijn deur staat altijd open.”’ Er zijn verschillende organisaties die de opleiding tot beoordelaar aanbieden. Hoogers: ‘Bepaalde scholen verplichten je zo’n cursus bij hen te volgen. Maar ook SBB en WijTechniek bieden een cursus aan. We hebben dus keuze.’

Observeren

Chef-monteurs zoals Arjan van der Maten volgen bij SBB een cursus gericht op begeleiden. De cursus bekrachtigt wat hij al weet uit ervaring. Van der Maten: ‘De stagiaires komen vanuit een knusse schoolomgeving op een ruwe bouwplaats terecht. Daar moeten ze aan wennen.’ Hij ziet stille, bescheiden stagiaires en zelfverzekerde, ietwat overmoedige jongelui. Van der Maten: ‘Je kunt al veel aflezen aan de manier waarop ze bij je in de auto stappen om naar een klus te rijden. Ik observeer hoe ze werken. Tonen ze initiatief? Zijn ze handig? Willen ze leren? Hebben ze de juiste mentaliteit? Je bouwt al snel een aardig beeld van iemand op.’

Niet te snel oordelen

Van der Maten leert zelf trouwens ook van de stagiaires die hij opleidt. ‘Bijvoorbeeld dat je niet te snel moet oordelen’, zegt hij. ‘In eerste instantie kijk je vooral naar de oppervlakte. Totdat je ontdekt wat een mooi persoon erachter zit.’ Angesom is het levend bewijs van zijn theorie. Van der Maten: ‘Vanwege de taalbarrière verliep de communicatie stroef. Met handen en voeten kwamen we eruit. Inmiddels hebben wij onze hoop op hem gevestigd. Zijn Nederlands gaat vooruit. Hij heeft het in zich om heel ver te komen in de elektrotechniek.’

Dirk Hoogers:
‘Wij zien leerlingen met amper kennis over stroom, spanning en weerstand. Maar ze zijn praktisch en handig, en op de werkvloer bereid om te leren.’

Leerlingen met capaciteiten

‘Ja, het is een investering’, zegt Dirk Hoogers. ‘Maar je krijgt er veel voor terug.’ Bij elektrotechniek gaat het om verantwoord werk, dus de stagiaires moeten clever zijn. Hoogers: ‘Scholen denken daarin mee. Ze sturen ons de leerlingen met de capaciteiten om dit werk te kunnen doen.’ Liefst zou Hoogers de werkzaamheden straks overdragen aan mensen van vijfendertig met veel ervaring. ‘Maar die zijn er niet’, zegt hij. ‘Deze jonge mensen moeten het gaan doen. Alleen de besten zijn goed genoeg. De ervaring wijst uit dat dit ook de mensen kunnen zijn met een pro-achtergrond.’